KDV nasıl hesaplanır? KDV hariç bir tutarı dahile çevirmek için tutarı 1,20 ile çarpın; KDV dahil bir tutardan KDV'yi ayırmak için 1,20'ye bölün. Türkiye'de genel KDV oranı %20'dir. Yazılım, tasarım ve reklam teklifleri çoğu zaman "KDV hariç" yazıldığı için bu iki hesabı doğru yapmak, teklifleri karşılaştırmanın ilk şartı.
KDV hariç tutara KDV nasıl eklenir?
Formül basit: KDV tutarı = matrah × oran, KDV dahil tutar = matrah + KDV. Matrah, KDV eklenmeden önceki tutardır. Genel oran olan %20 için 10.000 ₺'lik bir hizmetin KDV'si 2.000 ₺, faturadaki toplam 12.000 ₺ olur.
Kısa yol da var: KDV hariç tutarı doğrudan 1,20 ile çarpmak toplamı verir. 8.000 ₺ × 1,20 = 9.600 ₺. Teklifte "8.000 ₺ + KDV" yazıyorsa ödeyeceğiniz tutar 9.600 ₺'dir; aradaki 1.600 ₺ hizmet bedeli değil, devlete aktarılan vergidir.
KDV dahil tutardan KDV nasıl ayrılır?
En sık yapılan hata burada çıkıyor. 12.000 ₺ KDV dahil bir tutarın %20'sini almak yanlış sonuç verir (2.400 ₺), çünkü %20 matrahın üzerine eklenmişti, toplamın üzerine değil. Doğru işlem toplamı 1,20'ye bölmektir: 12.000 ÷ 1,20 = 10.000 ₺ matrah, aradaki fark 2.000 ₺ KDV.
Zihinden hesaplamak için bir pratik: %20 KDV'de, KDV dahil tutarın altıda biri KDV'dir. 12.000 ₺'nin altıda biri 2.000 ₺ eder. Bu kısayol yalnızca %20 için geçerlidir; %10 oranında KDV, dahil tutarın on birde biridir.
| KDV hariç (matrah) | KDV %20 | KDV dahil toplam |
|---|
| 5.000 ₺ | 1.000 ₺ | 6.000 ₺ |
| 8.000 ₺ | 1.600 ₺ | 9.600 ₺ |
| 10.000 ₺ | 2.000 ₺ | 12.000 ₺ |
| 25.000 ₺ | 5.000 ₺ | 30.000 ₺ |
Bu hesapları elle yapmak yerine KDV hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; aynı ekrandan hem ekleme hem ayırma yapar, %1, %10, %20 ve özel oran seçer.
Türkiye'de KDV oranları neler?
Genel oran %20'dir; Temmuz 2023'te 7456 sayılı kanunla %18'den yükseltildi. Bazı mal ve hizmetler için indirimli %10 ve %1 oranları uygulanır. Hangi kalemin hangi orana tabi olduğu KDV Kanunu'na ekli listelerde ve Cumhurbaşkanı kararlarında belirlenir; bu listeler zaman zaman değiştiği için kalem bazında karar verirken Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarına ya da mali müşavirinize başvurmak gerekir.
Burada bir ayrım önemli: oranı kalemin kendisi belirler, tarafların istemesi değil. Yani teklifte hangi oranın uygulanacağını pazarlıkla düşürmek mümkün değil; yalnızca doğru oranın uygulanıp uygulanmadığı sorulabilir. Tevkifat uygulanan işlemlerde KDV'nin bir bölümünü alıcı beyan eder; bu durumda faturadaki toplam ve fiilen ödenen tutar farklı olabilir, ve hesabı mali müşavir yapar.
KDV nasıl hesaplanır: üç sık hata
Birinci hata, dahil tutardan %20 almaktır; yukarıda anlattık. İkinci hata oranları karıştırmaktır: aynı 10.000 ₺ için %10 oranında KDV 1.000 ₺ ve toplam 11.000 ₺, %1 oranında KDV 100 ₺ ve toplam 10.100 ₺ eder. Yanlış oran seçmek fark yaratır, bu yüzden hesabı yapmadan önce kalemin oranını belirleyin.
Üçüncü hata, farklı kalemlerden oluşan bir teklifi tek bir toplam üzerinden hesaplamaktır. Bir teklifte iki kalem farklı orana tabi olabilir; KDV her kalem için ayrı hesaplanıp toplanır. Örneğin 20.000 ₺'lik bir hizmet kalemi ile ayrıca faturalanan 10.000 ₺'lik bir kalem aynı oranı taşımıyorsa 30.000 ₺ üzerinden tek oran uygulamak yanlış olur. Teklifte kalemlerin ayrı ayrı yazılması bu yüzden yalnız şeffaflık değil, doğru fatura için de gereklidir.
Teklifte "KDV hariç" yazıyorsa ne ödersiniz?
"KDV hariç" yazan her teklifte nihai tutar oranın eklenmesiyle büyür. Dijital hizmetlerde ödeme planı, fatura ve bütçe bu toplam üzerinden yapılır. KDV'yi indirebilen bir şirketseniz (mükellefseniz) KDV sizin için ayrıca maliyet kalemi değildir; indirebilen olmayan bir işletme ya da bireysel alıcı için ise gerçek maliyet KDV dahil tutardır.
Bu yüzden iki farklı teklifi kıyaslarken biri KDV dahil, diğeri KDV hariç yazılmışsa, önce ikisini aynı tabana getirin. 20.000 ₺ KDV dahil bir teklif, 17.000 ₺ + KDV (20.400 ₺) bir tekliften ucuzdur; ilk bakışta tersi görünür. Kapsamı da aynı tutmak gerekir; fiyat karşılaştırmasının geri kalanını web sitesi fiyatları rehberimizde anlattık.
Web sitesi ve reklam bütçesinde KDV'yi nasıl hesaba katarsınız?
Bütçe planlarken iki yol var. Birincisi toplam bütçeyi KDV dahil belirleyip matrahı 1,20'ye bölerek bulmak: 60.000 ₺'lik bir dijital bütçenin 50.000 ₺'si hizmet bedeli, 10.000 ₺'si KDV'dir. İkincisi hizmet bedelini belirleyip üstüne 1,20 ile çarpmak. Hangisini seçerseniz seçin, tüm tekliflerde aynı yöntemi kullanın.
Reklam harcamasında da dikkat edilecek bir nokta var: reklam platformuna ödenen tutar ile ajansın hizmet bedeli ayrı kalemlerdir ve KDV her birine ayrı hesaplanır. Web tasarım ve reklam yönetimi tekliflerimizi bu ayrımı açıkça gösterecek şekilde hazırlıyoruz; kapsamınıza göre teklif almak için teklif sihirbazını kullanabilirsiniz.
Küçük bir uyarı: bütçeyi KDV dahil belirleyip hizmet sağlayıcıdan "KDV hariç" teklif isterseniz iki rakam birbirini tutmaz ve toplam beklediğinizin %20 üzerine çıkar. Teklif istemeden önce kendi bütçenizin hangi tabana göre yazıldığını netleştirin; bu tek cümle çoğu "teklif beklediğimden pahalı geldi" yanlış anlamasını önler.
Sık Sorulan Sorular
